
Phishingmail DELA: valse deadline van 5 werkdagen steelt uw gegevens
6 november, 2026
Datalek Topgeschenken: gegevens van klanten én ontvangers gestolen
10 november, 2026In het kort
- Het Cybersecuritybeeld 2026 (CSBN) van de NCTV verscheen op 6 november 2026 en stelt dat de dreiging sneller groeit dan de digitale weerbaarheid van Nederlandse organisaties.
- Aanvallers zetten AI aantoonbaar in bij alle fasen van een cyberaanval, onder meer om overtuigendere phishingmails en phishingpagina’s te maken.
- De Autoriteit Persoonsgegevens ontving in 2025 volgens het rapport 2.428 meldingen van datalekken waarbij een cyberaanval de oorzaak was.
- Het mkb is volgens de NCTV extra kwetsbaar en kan zijn weerbaarheid niet zelfstandig op peil brengen.
De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) publiceerde op vrijdag 6 november het Cybersecuritybeeld 2026. De boodschap is helder. Statelijke actoren en cybercriminelen worden sneller en slimmer, terwijl veel organisaties de basis nog niet op orde hebben. Volgens de NCTV ontstaat door die scheefgroei een ernstig risico voor de nationale veiligheid. Voor iedereen die dagelijks met e-mail werkt, zit de kern in één observatie: AI maakt phishing goedkoper, overtuigender en grootschaliger.
Wat zegt het Cybersecuritybeeld 2026 over AI en phishing?
Het rapport stelt dat kwaadwillenden kunstmatige intelligentie inzetten in alle fasen van een aanval. Het NCSC vat het samen: AI helpt aanvallers om sneller aan te vallen, malware te ontwikkelen en overtuigendere phishingmails te schrijven. Daar zijn volgens het NCSC niet eens de meest geavanceerde modellen voor nodig. Breed beschikbare AI-modellen volstaan al.
Het CSBN noemt concrete voorbeelden. Cyberactoren gebruiken AI al langer om doelwitten te selecteren en phishingmails te genereren. In een beschreven campagne bouwden aanvallers met AI phishingpagina’s waarmee ze inloggegevens buitmaakten. NCTV-coördinator Marc Kuipers verwoordt het zo: “Door AI kunnen ook amateurs een cyberaanval plegen.”
Dat sluit aan bij wat wij eerder dit najaar zagen: gerichte phishing nam fors toe. De klassieke herkenningspunten, zoals taalfouten en een slordige opmaak, verliezen daardoor snel hun waarde.
Gestolen inloggegevens lijken legitiem verkeer
Een tweede rode draad in het rapport is misbruik van digitale identiteiten. Aanvallers stelen steeds vaker inloggegevens via phishing en social engineering. Wie met een echte gebruikersnaam en een echt wachtwoord inlogt, valt in de logbestanden nauwelijks op. Dat maakt monitoring lastiger.
Het CSBN beschrijft onder meer een Russische campagne waarbij aanvallers zich voordeden als supportchatbot van Signal. Met een vals gevoel van urgentie kregen zij toegang tot accounts, ook van Nederlandse overheidsmedewerkers. Daarnaast noemt het rapport de aanval op de gemeente Epe, waarbij via een ClickFix-aanval ongeveer 552.000 bestanden werden gestolen.
Datadiefstal en afpersing nemen toe
Steeds meer cybercriminelen richten zich op het stelen van data om slachtoffers af te persen of de gegevens door te verkopen. Het CSBN haalt cijfers van de Autoriteit Persoonsgegevens aan:
- In 2025 kreeg de AP 2.428 meldingen van datalekken met een cyberaanval als oorzaak.
- De AP zag 136 ransomware-aanvallen, tegenover 127 een jaar eerder.
Het rapport waarschuwt bovendien dat het betalen van losgeld geen garantie biedt dat gestolen data wordt verwijderd. Gestolen gegevens vormen vervolgens weer de grondstof voor nieuwe, persoonlijkere phishing. Dat zagen we recent nog bij het datalek bij Micazu, waarna klanten gerichte nepberichten moesten verwachten.
Het mkb loopt het grootste risico
Volgens de NCTV dreigt een ongelijk speelveld. Grote organisaties investeren in hun beveiliging, terwijl kleine organisaties en het mkb achterblijven. Het rapport stelt dat het mkb zijn weerbaarheid niet zelfstandig kan verhogen. Leveranciers, toezichthouders en overheidsinstanties zijn daar volgens de NCTV medeverantwoordelijk voor.
Het kabinet presenteerde tegelijk het actieprogramma Toekomstbestendige Digitale Weerbaarheid. Daarin staan onder meer betere samenwerking tussen overheid en bedrijven bij incidenten, een zogeheten digitale wasstraat waar organisaties zich op kwetsbaarheden kunnen laten doorlichten en betere voorbereiding van het mkb op incidenten.
Wat moet u nu doen?
De NCTV en het NCSC leggen de nadruk op de basis. Voor organisaties die e-mail als belangrijkste communicatiekanaal gebruiken, vertalen wij dat naar de volgende stappen:
- Maak cybersecurity een bestuurstaak. De NCTV benadrukt dat bestuurders aan zet zijn. Wijs een eigenaar aan en plan de maatregelen in.
- Patch sneller. Volgens het rapport is de tijd tussen ontdekking en misbruik van een kwetsbaarheid gedaald van dagen naar enkele uren.
- Zorg voor back-ups, logging en monitoring. De NCTV noemt 24/7 logging, monitoring en detectie een vereiste, net als het testen van de bedrijfscontinuïteit.
- Filter e-mail voordat het de inbox bereikt. Hoe overtuigender phishingmails worden, hoe belangrijker het is dat ze medewerkers niet eens bereiken.
- Train op gedrag, niet alleen op taalfouten. Leer medewerkers letten op urgentie, afwijkende verzoeken en onverwachte inlogpagina’s.
Voor organisaties: stop AI-phishing aan de poort
Het Cybersecuritybeeld 2026 maakt duidelijk dat de mens als laatste verdedigingslinie onder druk staat nu phishingmails foutloos en persoonlijk worden. Een goed spamfilter haalt verdachte berichten weg voordat iemand erop kan klikken. Lees hoe het spamfilter van Maq2 werkt of bekijk de mogelijkheden van een extern spamfilter naast uw bestaande mailomgeving. Wilt u zien wat het voor uw organisatie doet? Vraag een demo aan.
Veelgestelde vragen
Wat is het Cybersecuritybeeld Nederland?
Het Cybersecuritybeeld Nederland (CSBN) is een jaarlijkse analyse van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) over digitale dreigingen, de belangen die daardoor geraakt kunnen worden en de digitale weerbaarheid van Nederland. De editie van 2026 verscheen op 6 november 2026.
Waarom zijn phishingmails moeilijker te herkennen door AI?
Volgens het NCSC gebruiken aanvallers AI om overtuigendere phishingmails te schrijven, en dat kan al met breed beschikbare modellen. Taalfouten en vreemde opmaak verdwijnen daardoor als herkenningspunt.
Wat adviseert de NCTV aan het mkb?
De NCTV roept alle organisaties op de basis op orde te brengen, met goed patchmanagement, back-ups, logging, monitoring en detectie, en verwijst naar de basisprincipes van het NCSC. Het mkb heeft volgens het rapport daarbij ondersteuning nodig van leveranciers en overheid.





