Benodigde instellingen Microsoft 365 (Office365) icm Maq2
14 oktober, 2026
Datalek Micazu: 7 jaar boekingen gelekt, pas op voor phishing
3 november, 2026In het kort
- Gerichte phishing (spear phishing) is wereldwijd met 41,1 procent gestegen, blijkt uit een nieuw rapport van securitybedrijf KnowBe4.
- In Nederland is 1 op de 639 inkomende e-mails kwaadaardig, tegenover 1 op de 733 wereldwijd.
- Nederlandse aanvallen leunen opvallend vaak op technische trucs (50,1 procent) en voorschotfraude (12 procent).
- Aanvallers misbruiken steeds vaker legitieme diensten, waardoor ‘check de afzender en de link’ alleen niet meer volstaat.
Cybercriminelen nemen afscheid van de hagelschot-aanpak. Waar phishing jarenlang draaide om zoveel mogelijk mensen tegelijk te bestoken, kiezen aanvallers nu bewust hun doelwit. Dat blijkt uit het Phishing Threat Trends Report dat KnowBe4 op 29 oktober publiceerde. Het totale phishingvolume steeg met 29,8 procent op jaarbasis, maar de echte verschuiving zit in de gerichte aanvallen: die namen met 41,1 procent toe.
Een kanttekening vooraf: de cijfers komen uit de eigen meetgegevens van KnowBe4 en gaan dus over het mailverkeer van de klanten van dat bedrijf. Het is geen landelijke meting, maar het rapport laat wel een duidelijke verschuiving zien in hoe aanvallers te werk gaan.
Minder massa, meer maatwerk
De klassieke massacampagnes nemen juist af. Mobiel gerichte scams daalden met 47,3 procent, voorschotfraude (de beruchte ‘419-mails’) met 31,3 procent en nepmeldingen over ‘gemiste berichten’ met 11,3 procent. Daar staat tegenover dat aanvallers meer tijd steken in voorbereiding: verkenning vóór een aanval steeg met 33,7 procent en het nabootsen van bestaande bedrijven met 28 procent.
Business Email Compromise (BEC), waarbij criminelen zich voordoen als een collega, directeur of leverancier, is inmiddels goed voor 51,2 procent van alle phishingtypen. HR, financiën en het management zijn het vaakst doelwit. Ook de timing is berekend: 90,4 procent van de phishingmails komt op werkdagen binnen, met maandag als piekdag (20,6 procent).
Nederland: meer kwaadaardige mail, technischer van aard
Voor Nederlandse organisaties zijn de cijfers extra relevant. Hier is 1 op de 639 inkomende e-mails kwaadaardig, merkbaar vaker dan het wereldwijde gemiddelde. Bovendien werken Nederlandse aanvallen anders: 50,1 procent maakt gebruik van technische technieken, tegenover 30,4 procent wereldwijd. Social engineering speelt hier met 19 procent een kleinere rol dan internationaal (46,8 procent). Opvallend is dat voorschotfraude in Nederland met 12 procent bijna drie keer zo vaak voorkomt als wereldwijd (4,7 procent), zo meldt MSP Business op basis van het rapport.
Bij voorschotfraude belooft de afzender u een erfenis, prijs of lucratieve deal, op voorwaarde dat u eerst ‘kosten’ betaalt. Let op: het gaat om het aandeel binnen de Nederlandse phishingmails, niet om het totale aantal. Krijgt u zo’n bericht, of twijfelt u over een mail? De Fraudehelpdesk houdt een actueel overzicht bij van valse e-mails die in omloop zijn, en daar kunt u ook melding doen.
Legitieme diensten als dekmantel
Wat gerichte phishing zo lastig maakt, is het misbruik van betrouwbare infrastructuur. In het derde kwartaal van 2026 kwamen aanvallen twee keer zo vaak van legitieme platforms als in het kwartaal ervoor. Aanvallers hosten nep-inlogschermen en downloadpagina’s zelfs op de domeinen van bekende AI-platforms. Eerder zagen we hetzelfde patroon al bij phishing via echte Microsoft-links.
Daarnaast omzeilen criminelen wachtwoorden volledig, via device-code-logins en misbruik van OAuth-toestemmingen. Die techniek beschreven we eerder in ons artikel over ConsentFix en OAuth-phishing in Microsoft 365. Generatieve AI versnelt alles: volgens KnowBe4 zetten aanvallers actueel nieuws 5,4 keer sneller om in een phishinglokmiddel dan in 2022. Ook phishingkits groeien hard (+54 procent) en zijn inmiddels goed voor 29,2 procent van alle kwaadaardige inkomende mail.
Waarom bewustzijn alleen niet genoeg is
De bevindingen sluiten aan bij het recente onderzoek van Alert Online: Nederlanders denken phishing goed te herkennen, maar handelen daar niet altijd naar. Een gerichte mail zonder taalfouten, verstuurd via een legitieme dienst en gericht aan precies de juiste medewerker, glipt makkelijk door de mazen. Daarom is een technische eerste verdedigingslinie onmisbaar: een extern spamfilter dat verdachte mail onderschept voordat die de inbox bereikt.
Wat kunt u doen?
- Verifieer betaal- en wijzigingsverzoeken altijd via een tweede kanaal, bijvoorbeeld door de collega of leverancier te bellen op een bij u bekend nummer.
- Train vooral HR, financiën en het management, de afdelingen die het vaakst doelwit zijn.
- Beperk OAuth-toestemmingen: laat medewerkers niet zelf apps koppelen aan hun Microsoft 365- of Google-account zonder goedkeuring van de beheerder, en sta alleen geverifieerde apps toe.
- Stel SPF, DKIM en DMARC goed in voor uw eigen domein, zodat criminelen zich minder makkelijk als uw organisatie kunnen voordoen tegenover klanten en leveranciers.
- Zet een filter vóór uw mailserver dat ook mail van legitieme platforms op inhoud en gedrag beoordeelt.
Veelgestelde vragen
Wat is gerichte phishing?
Bij gerichte phishing (spear phishing) kiest een aanvaller een specifieke persoon of organisatie uit en stemt het bericht af op diens rol, collega’s of lopende zaken. Daardoor oogt de mail veel geloofwaardiger dan een massaal verstuurde phishingmail.
Hoe vaak is een e-mail in Nederland kwaadaardig?
Volgens het KnowBe4-rapport is in Nederland 1 op de 639 inkomende e-mails kwaadaardig, tegenover 1 op de 733 wereldwijd.
Waarom helpt het controleren van de afzender niet altijd meer?
Aanvallers versturen hun berichten steeds vaker via legitieme diensten en platforms. De afzender en de link kunnen daardoor technisch in orde lijken, terwijl de inhoud kwaadaardig is.





